Kính thưa quý thầy cô và các em học sinh thân mến!
Tuy chiến tranh đã lùi xa nhưng ký ức về những năm tháng khốc liệt ấy vẫn còn hiện hữu trong mỗi chúng ta. "Chiến tranh Đức Phổ khốc liệt" (Chiến tranh Pháp - Phổ 1870-1871) là một cuộc chiến ngắn nhưng mang tính quyết định, đánh dấu sự trỗi dậy của Đế quốc Đức, thống nhất nước Đức và làm thay đổi cán cân quyền lực châu Âu, kết thúc bằng thất bại nặng nề của Pháp, mất Alsace-Lorraine và phải bồi thường chiến phí lớn, dẫn đến sự hình thành của Đế chế Đức mạnh mẽ.
Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26/11/1942, tại Huế, lớn lên giữa những năm khó khăn ở Hà Nội, nơi gian khổ giữa chiến tranh và đói rét trở thành nền tảng rèn giũa sức sống và lòng nhân hậu. “Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng sống hoài, sống phí.” Dòng chữ ấy không phải là lời thêu dệt từ một huyền thoại hư cấu, mà là tâm nguyện gan ruột của bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm, được viết bằng trái tim đầy nhiệt huyết và tinh thần dấn thân vào giữa khói bom ác liệt ở Đức Phổ, Quảng Ngãi năm 1968. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ngọn lửa ấy vẫn không tắt. Không phải vì bi kịch hay sự tận hiến của cái chết, mà bởi cuộc đời vỏn vẹn 27 năm của chị là câu chuyện về trách nhiệm sống, về văn hóa của dấn thân, về phẩm chất không thể phai mờ.
Chị là một bác sĩ, một chiến sĩ cách mạng quả cảm, chiến đấu và phục vụ thương binh tại vùng chiến sự ác liệt ở Đức Phổ, Quảng Ngãi. Trên mảnh đất này, trong một đêm mưa bom lửa đạn, Bệnh xá Đức Phổ bị quân Mỹ tập kích. Người nữ bác sĩ trẻ đã ngã xuống, mang theo cả những ước mơ còn dang dở và tình yêu thương vô hạn dành cho đồng đội, cho nhân dân.
Lê Thành Giai nguyên là thông dịch viên của Lữ đoàn 11, Sư đoàn Americal bộ binh Mỹ từng có mặt tại Đức Phổ, Quảng Ngãi từ năm 1967 – 1969; đơn vị này đã nhiều lần tập kích vào trạm xá của bác sĩ Đặng Thùy Trâm. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với Lê Thành Giai, những ký ức về năm tháng lâm trận khốc liệt vẫn còn đeo đẳng, như vết thương chưa liền da, rất dễ tái phát. Cuốn sách “Đặng Thùy Trâm và chiến trường Đức Phổ” của Lê Thành Giai cũng được ra đời từ đó. Cuốn sách với 266 trang, khổ 20 cm, do Nhà xuất bản Văn học ấn hành năm 2007 sẽ giúp bạn đọc hiểu thêm mảng số phận của những con người đã một thời ở bên kia chiến tuyến.
Với các phần chính: Thông dịch viên người Việt bên cạnh quân viễn chinh Mỹ; Đặng Thùy Trâm trong ký ức của những người lính Mỹ; Chiến trường Đức Phổ; Số phận của người vẽ chân dung bác sĩ Đặng Thùy Trâm; Những lời tâm huyết; Nhân bản huyền thoại; Ảnh tư liệu. Lê Thành Giai đã tập hợp thêm ký ức của một số cựu chiến binh Mỹ mà Việt Nam đã trở thành một phần bất đắc dĩ và đau buồn của họ; một cuộc chiến thất nhân tâm mà họ buộc phải can dự… Như chia sẻ trong bài Người Mỹ và người Việt Nam: Nên cùng nhau nhìn về phía trước: “Tôi đọc vì tò mò, và bị cuốn hút vào từng trang của cuốn nhật kí của Thùy Trâm. Trong ấy, tôi thấy một con người trẻ tuổi có lí tưởng thật rõ ràng…” (trang 212); Hay bài Bác sĩ Thùy Trâm là biểu trưng sức mạnh của một trung đoàn chính quy: “Trong bối cảnh phải đối diện với những căng thẳng và nguy hiểm chờ đợi, với súng đạn, tiếng ồn của trực thăng, pháo binh, thiết giáp, thì hình ảnh một nữ bác sĩ của phía bên kia tựa như một làn gió mát làm dịu không khí nóng của chiến trường…” (trang 90).
Chiến tranh đã lùi xa hơn 30 năm nhưng đối với Lê Thành Giai hình như vẫn còn đeo đẳng giống như một vết thương chưa liền da, rất dễ tái phát. Cuộc đời và thân phận của một người lính buộc phải cầm súng tham gia một đội quân thất trận; nỗi ám ảnh về quá khứ luôn lởn vởn và hiện hữu trong nhiều trang viết.
Qua những dòng hồi ức của Lê Thành Giai, người đọc nhìn thấy số phận của một lớp người, một thế hệ ở phía bên kia bị chiến tranh cuốn vào như một trò chơi ác độc của định mệnh.
Tập sách này còn tập hợp thêm những ký ức của một số cựu chiến binh Mỹ mà Việt Nam đã trở thành một phần đời bất đắc dĩ và đau buồn của họ; một cuộc chiến thất nhân tâm mà họ buộc phải can dự.
Cuộc đời và thân phận của một người lính buộc phải cầm súng tham gia một đội quân thất trận; nỗi ám ảnh về một quá khứ lầm lạc luôn lởn vởn và hiện hữu trong nhiều trang viết.
Cuốn sách “Đặng Thuỳ Trâm và chiến trường Đức Phổ” đang có mặt trên kệ sách của thư viện nhà trường. Cuốn sách là món quà mang nhiều ý nghĩa, bài học giáo dục quý giá và bổ ích.
Cuối cùng xin kính chúc quý thầy cô mạnh khoẻ, chúc các em học tập thật tốt để xứng đáng trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước!